Przedmioty liturgiczne – Co ksiądz wykorzystuje podczas Mszy Świętej

Msza Święta to ofiara Ciała i Krwi Jezusa Chrystusa. Dla chrześcijan uczestnictwo w Eucharystii stanowi centrum życia, a co za tym idzie najważniejszy element praktyk religijnych. Podczas sprawowania Mszy Świętej kapłan używa rozmaitych przedmiotów liturgicznych. Pełnią one konkretną funkcję oraz mają znaczenie symboliczne. Czego zatem nie może zabraknąć w Kościele w czasie sprawowania liturgii? Sprawdź!

Księgi liturgiczne

Najważniejszą księgą bez której sprawowanie Eucharystii byłoby niemożliwe jest Mszał. Znajduje się w nim wszystko, co niezbędne do odprawienia Mszy Świętej. Równie istotnymi elementami są księgi liturgiczne, czyli dokumenty zawierające czytania, modlitwy i przepisy dotyczące sprawowania konkretnych obrzędów. Są nimi: ewangeliarz, lekcjonarz, rytuał oraz pontyfikał.

mszał

Naczynia liturgiczne

Naczynia liturgiczne, czyli paramenty odgrywają bardzo ważną rolę podczas sprawowania każdej Mszy Świętej. Wykorzystywane są zarówno przez kapłana, jak i liturgiczną służbę ołtarza. Służą przede wszystkim do przechowywania Najświętszego Sakramentu, przenoszenia go, konsekracji czy przechowywania wody i wina. Naczyń liturgicznych nie może zabraknąć na żadnej Eucharystii.

Kielich mszalny

Kielich to najważniejsze naczynie liturgiczne. Kapłan posługuje się nim w celu spożycia konsekrowanego wina. Oprócz tego kielich mszalny ma znaczenie symboliczne, bowiem jest wskazuje na mękę i śmierć Jezusa Chrystusa. Kielich musi być wykonany z najwyższej jakości metali szlachetnych. Dodatkowo jego wnętrze często jest złote lub pozłacane, dzięki czemu mogą dłużej posłużyć celebransowi.

kielich liturgiczny

Patena

Patena to niewielkie naczynie liturgiczne, występujące najczęściej w formie okrągłego talerzyka. Element ten przeznaczony jest dla konsekrowanej Hostii. Kapłan umieszcza ją tam, by była widoczna dla wiernych. Patena powinna być wykonana ze złota lub pozłacana. Natomiast pateną komunijną nazywamy naczynie wyposażone w uchwyt, trzymane przez liturgiczną służbę ołtarza podczas komunikowania.

Ampułki

Ampułki to najczęściej dwa kryształowe dzbanuszki, w których przechowywana jest woda oraz wino. Kapłan posługuje się nimi w czasie liturgii do przygotowania darów, kiedy to przelewa płyny do kielicha. Służą również do symbolicznego obmycia rąk w lavabo. Ampułki mszalne wykorzystuje się w momencie puryfikacji, czyli do obmycia kielicha i pateny po udzieleniu Komunii Świętej.

Cyborium

Cyborium, inaczej mówiąc – puszka, to naczynie mszalne służące do przechowywania konsekrowanych Hostii. Podczas Mszy Świętej kapłan używa cyborium do komunikowania wiernych. Naczynie może być również wykorzystywane w celu przenoszenia kilku komunikantów, kiedy kapłan udaje się do chorych. Podobnie jak inne przedmioty liturgiczne, cyborium powinno być wykonane z najwyższej jakości materiałów.

Vasculum

Vasculum to niewielkie naczynie liturgiczne, w którym znajduje się woda. Przeznaczone jest przede wszystkim do obmywania palców przez kapłana po udzieleniu Komunii Świętej zgromadzonym wiernym. Do tego naczynia trafiają również okruchy bądź upadłe Hostie, które następnie ulegają całkowitemu rozpuszczeniu. Vasculum najczęściej ustawiane jest przy tabernakulum.

Kustodia

Kustodia to bogato zdobione naczynie liturgiczne przeznaczone do przechowywania konsekrowanej, wielkiej Hostii (zwanej Najświętszym Sakramentem) w tabernakulum. Kustodia wykonana jest z metalu szlachetnego. Występuje w formie puszki. Dodatkowo jest wyposażona w nóżkę. Kapłan wyjmuje Najświętszy Sakrament z kustodii i umieszcza ją w monstrancji podczas publicznej adoracji.

Monstrancja

Monstrancją nazywa się naczynie, w którym umieszcza się konsekrowaną Hostię, celem wystawienia Najświętszego Sakramentu podczas Eucharystii. Kształt oraz zdobienia monstrancji są nawiązaniem do stałej obecności Chrystusa pośród wiernych. Zwykle wykonane są ze złota lub srebra. Monstrancja oprócz publicznej adoracji służy również do błogosławieństwa wiernych oraz jest wykorzystywana podczas procesji eucharystycznej.

monstrancja

Świece liturgiczne

Do sprawowania Najświętszej Ofiary konieczne są świece ołtarzowe. Mają one głęboką symbolikę i są trwale zapisane w tradycji Kościoła. W trakcie każdej liturgii na świeczniku powinno palić się co najmniej dwie świece. Podczas wystawienia Najświętszego Sakramentu zapala się sześć dodatkowych świec. Oprócz tych tradycyjnych wyróżniamy: roratki, gromnice czy paschały.

Dzwonki i gong

Gong i dzwonki są bez wątpienia bardzo pomocne w sprawowaniu liturgii. Służą do sygnalizowania zmiany postawy wśród wiernych. Gdy słyszymy dzwonki podczas sprawowania Eucharystii wiemy, że mamy wstać lub uklęknąć. Z kolei metalowy gong po uderzeniu wydaje głęboki, donośny odgłos. Przedmiot ten wykorzystywany jest przez liturgiczną służbę ołtarza w momencie konsekracji.

Podsumowanie

Eucharystia to czas spotkania z Bogiem, w którym wierni umacniają się duchowo. Na Mszy Świętej wierni gromadzą się, by wypraszać potrzebne dary i łaski dla siebie oraz swoich najbliższych. Znajomość podstawowych przedmiotów liturgicznych wykorzystywanych podczas sprawowania Najświętszej Ofiary z pewnością przybliży nas do Pana Boga, jak również pomoże w pogłębianiu naszej wiary.

Artykuł zewnętrzny